Natuurlijk vroeg ik mezelf de afgelopen jaren meerdere keren af of ik niet op het meest ongelukkige moment ben begonnen met mijn schrijfschool. Maar elke keer kom ik terug bij dezelfde conclusie.

Zomer 2022. Zoon heeft net Midjourney ontdekt en laat me zien hoe je binnen een halve minuut 4 verschillende plaatjes krijgt als je vraagt om een Stormtrooper met de snavel van Donald Duck. Prompt gaat de noodgenerator in mijn hoofd aan. Wat staat mensen in een creatief beroep te wachten? Hoe verslaan we deze concurrent?

Ik pulk data uit alle hoeken en gaten van mijn brein. Kennis, feiten, herinneringen, ervaringen en emoties. Dat proces stelt niet teleur. Binnen 30 seconden kom ik tot de rustgevende conclusie: artificial creativity is niet onze grootste concurrent, het is onze grootste kans.

Digitale fatbike

De weg van de minste weerstand is niet per se de beste. Schrijven met AI is de digitale fatbike. Hoe vaker je de ouderwetse trapper laat staan voor een rit op de fatbike, hoe harder je conditie achteruitgaat en je spieren verslappen.

Meer en meer mensen in mijn netwerk komen tot dat inzicht. Net als twee eindexamenleerlingen in een artikel in De Verdieping (Trouw) van 14 februari. Zij stonden huilend bij hun docent aan het bureau. Ze realiseerden zich dat ze niks meer zelf konden omdat ze drie jaar lang alles met ChatGPT hadden gedaan.

Ik begrijp wel waar de behoefte aan schrijven met AI vandaan komt

Dit stuk schrijf ik ook niet zonder moeite.

Versie 3 lijkt al ergens op, maar ik zet nog heel wat aantekeningen in de kantlijn en tussen de alinea’s. Wat zou het fantastisch zijn om die rommelige toestand ergens te kunnen dumpen. En als ik dan terugkom van mijn ommetje ligt er een heerlijke tekst, precies zoals ik die bedoeld had. Maar zelfs AI kan dat niet zonder duidelijke instructie.

Ik vind schrijven met AI vooral een hoop gedoe voor iets dat je rechtstreeks uit je eigen brein kunt genereren. Want als je toch al kan vertellen hoe je het hebben wilt, weet je ook hoe het moet. Besteed je je tijd en energie dan aan instrueren? Of aan schrijven?

Bijsturen en pauzes inlassen

Bovendien gebeuren er altijd dingen die je niet kunt voorspellen als je zelf schrijft. Omdat je realtime leest wat je doet, zie je meteen hoe dat uitpakt. Dan kun je gelijk bijsturen als dat nodig is. Formulering, volgorde, ritme, inhoud.

Maar de ware magie? Die laat zich zien in de schrijfpauzes. Tijdens de afwas, onder de douche of in de vroege uurtjes op de grens van waken en slapen. Nieuwe inzichten, een synoniem of een metafoor dienen zich aan wanneer je tekst ligt te sudderen.

De meest geavanceerde schrijfmachine

De vaardigheid waar het allemaal om draait, is: hoe goed kan je omgaan met ongemak? Het is ongemakkelijk om wat langer op een schrijfvraagstuk te broeden. Ons brein komt pas tot rust als de puzzel is opgelost.

Grijp niet gelijk naar AI als je er niet meteen uitkomt.

Elk vraagstuk is een kans om je denkvermogen en fantasie te trainen en je door jezelf te laten verrassen. En ja, dat duurt langer dan 30 seconden, maar dat proces stelt nooit teleur. We zijn zelf de meest geavanceerde schrijfmachine die er bestaat.