Wie weg wil bij Google Drive, Microsoft Word en andere diensten van big tech heeft een boel uit te zoeken. Waar moet je naartoe voor je mail, agenda, video’s, nieuwsbrief, presentaties, tekstverwerker, beeldbellen en voor het opslaan en delen van documenten?

Voor dat laatste vroeg ik mijn netwerk om tips. Want ik werk met cursisten samen aan hun teksten en dat wil ik doen op een veilige plek waar alleen de cursist en ik bij kunnen. Ik hoopte op een paar tips. Die kreeg ik ook. Veel zelfs, waarvoor grote dank. Ik heb inmiddels een flinke lijst met opties en die deel ik met je.

Maar ik was verbaasd hoeveel mensen net als ik zoeken naar houvast. Ze willen naar aanbieders die ze kunnen vertrouwen en bij wie privacy voorop staat.

Ik besloot erin te duiken. Voor hen en voor mezelf.

Ik ben de laatste sporter ter wereld die geen smartwatch gebruikt. De afgelopen jaren heb ik me zeker 9 keer laten uitleggen wat de cloud is voordat het kwartje viel. Soort van. En de taal van nullen en enen is voor mij als letterliefhebber abracadabra.

Maar van het een komt het ander.

Mijn oproep levert een stroom aan reacties op

De meesten weten het ook niet en zien op tegen de digitale overstap.

Anderen zijn al verder.

En dan zijn er nog de gevorderden. Zij zeggen dingen die mijn digipetje te boven gaan.

Wat is precies mijn probleem met big tech?

Vooraan staat dat ik grote moeite heb met de dominantie van ‘s werelds rijksten. Maar dat is niet het enige. We hebben allemaal door hoe kwetsbaar het is dat we afhankelijk zijn geworden van complete ecosystemen van een paar grote leveranciers. Wat als iemand de verbinding doorknipt of besluit de boel te verkopen aan de hoogste bieder? Op het journalistieke platform van Nemo Science Museum staat daarover een helder stuk: ‘Waarom is de macht van big tech een probleem?’

Daarnaast heb ik nog een generationele handicap. Ter illustratie dit gesprekje met Kees Filius:

Dat ik in 1974 ben geboren, komt met een vorm van angst die jongere generaties niet kennen.

Ik heb de hele tijd het gevoel dat iets niet meer echt van mij is zodra ik het in de cloud zet. Dat ik het makkelijk kwijt kan raken. Of misschien al kwijt bén. Want waar staat mijn materiaal precies? Ja, in de cloud. Maar dat kan een server aan de andere kant van de wereld zijn. Of misschien staat het wel versnipperd op 234 verschillende servers. Geen idee.

Ik wil weer grip

In mijn werk zit jaren ervaring. Veel aandacht. En een eigen stijl. Ik wil niet dat iets of iemand ongewenst kan meelezen. Ik wil niet dat AI het opvreet, vermengt en vermaalt tot er ergens iets uitkomt wat eruitziet als—
Nou ja, je begrijpt me.

En het gaat ook over de privacy van mijn cursisten en het werk dat zij met me delen.

Mijn eisen voor een online opslagplek

• Wat ik daar opsla, moet veilig en privé blijven.
• Mijn materiaal mag alleen te zien zijn voor mijzelf en de mensen met wie ik het deel.
• Mijn spullen mogen niet gebruikt kunnen worden voor AI of marketingdoeleinden.

Google Drive was voor mij altijd al een tijdelijke oplossing. In de pilotfase van mijn trainingen wist ik zo gauw even niet hoe ik het anders kon doen. Maar nu is het tijd om te vertrekken.

Welke alternatieven zijn er voor online diensten van big tech?

Eerst even uitzoomen. Behalve voor een online opslagplek, kun je voor vrijwel alles van big tech overstappen op alternatieven.

Op European Alternatives vind je een groeiend overzicht voor allerlei populaire diensten. Denk aan notitie-apps, videoplatforms, e-mailmarketing, enquêtes, beeldbellen, wachtwoordmanagers, bestandsopslag en officepakketten. Kortom, alles wat je digitale hartje begeert. Bij elke dienst kun je zien hoe het zit met privacy, onder de wetgeving van welk land het valt, of het een openbare broncode gebruikt (open source), of je het zelf moet hosten en of het op groene energie draait.

Ook de Consumentenbond heeft een lijst met alternatieven.

Net als Seniorenweb. (Ja, kop ‘m maar in.)

Lees zelf ook altijd goed de website van een dienst waar je meer over wilt weten. Let op kosten, functies en wat jij verder belangrijk vindt.

Zoek je houvast om over te stappen?

Op de website van de digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom vind je het stappenplan ‘Tijd voor actie: 
stap af van Big Tech!’.

Heb je niet de kennis of tijd om alles zelf te doen, dan is het goed om te weten dat er managed service providers zijn. Zo kun je voor cloudopslag terecht bij Antagonist. En wil je bijvoorbeeld een compleet nieuwe online werkplek (mail, officepakket, wachtwoordmanager, cloudopslag, etc.), dan is HostingFormule misschien jouw partij. Zij hosten alles in Nederland.

Voor een paar diensten is weggaan makkelijk. Je hoeft alleen maar een andere website te gaan gebruiken. Denk aan zoekmachine, kaart en vertaalhulp. Dus in plaats van Google Maps bijvoorbeeld OpenStreetmap. Ik gebruik Reverso als vertaalhulp en DuckDuckGo om te zoeken. Dat zijn de quickwins. Die overstap is pijnloos.

Er zijn mensen die heel veel tools gebruiken. Ben je zo iemand? Dan lijkt mij dit een goede gelegenheid om te kijken wat je echt nodig hebt in plaats van klakkeloos een-op-een alternatieven te zoeken. En ik weet niet of je eraan hebt gedacht, maar niet alles hoeft natuurlijk met een online tool. Ik gebruik voor mijn takenlijst pen en papier. Lekker oldschool doorstrepen. En nadenken doe ik zonder AI.

Nu terug naar waar het bij mij om is begonnen.

Wat wordt mijn nieuwe privacyvriendelijke cloud?

Mijn digitale duik levert me een lijst van 18 online opslagdiensten op. Gesorteerd op alfabet:

• CryptPad
• Filen
• Hetzner
• HostingFormule CloudDrive
• Infomaniak kDrive
• Internxt
• Jottacloud
• Koofr
• Mailbox
• Mega
• Mosa cloud
• Nextcloud
• Nuclino
• pCloud
• Proton Drive
• Strato HiDrive Business
• The Good Cloud
• Tresorit

Het is onmogelijk om in 2 weken tijd 18 diensten te testen, maar ik bekijk wel alle websites. Ik open een gratis account bij drie open source oplossingen: Jottacloud, Koofr en Proton Drive.

Benieuwd naar mijn eerste ervaringen? Komt ‘ie

Jottacloud heeft geen eigen tekstverwerker, maar integreert Microsoft office online. Als ik overstap, dan gelijk goed. Dus door naar Koofr. Zelfde verhaal. En daar kan het sowieso alleen met een betaald account. Voor nu wordt het daarom Proton Drive. De eigen tekstverwerker is prima, maar kan beter. Een voorbeeld: als iemand anders tegelijk een opmerking bij de tekst plaatst, floept mijn cursor naar een willekeurige plek. Een nadeel van een eigen tekstverwerker is dat openen en (terug) converteren naar Word niet heel mooi wordt. En dat zal – laten we realistisch blijven – toch af en toe nodig zijn. Of: wie weet wordt de Proton-doc wel snel breed omarmd.

Een eigen tekstverwerker komt dus met wat ongemak, maar ik heb het ervoor over. En ik weet zeker dat de makers hard werken om functionaliteiten te verbeteren en toe te voegen.

De tekst die je nu leest, heb ik in Proton Drive gedeeld met een aantal meelezers. Zij hoeven geen eigen account te hebben om erin te kunnen en je kunt ze kijker of bewerker maken.

Ik probeer het graag uit met de eerstvolgende cursist die daarvoor open staat.

Het is nog steeds mogelijk dat ik uiteindelijk kies voor een andere optie of voor een combinatie van oplossingen. Want ik kom veel fraais tegen in mijn zoektocht. Zo ben ik zeer gecharmeerd van het minimalistische Cryptee. Alleen voor persoonlijke opslag, maar met een prachtige editor waar duidelijk veel aandacht aan is besteed.

Nu ik op dit feest tussen de online opslagdiensten sta, knipoog ik naar alternatieve officepakketten

Ik verlang naar een pakket met een fijne tekstverwerker, presentatiemaker en spreadsheet dat ik op mijn computer kan installeren én dat online back-ups bewaart op een plek waar mijn spullen veilig zijn. Ja, een hele eisenlijst. Maar vind ik dat, dan maak ik het na 20 jaar zonder stotteren uit met Microsoft. Sowieso was dat al een raar huwelijk op mijn MacBook.

Binnenkort ga ik speeddaten met OpenOffice, LibreOffice, OnlyOffice, Calligra Suite en CollaboraOnline.

Wat wordt jouw eerstvolgende stap?

Bedenk wat je nodig hebt, vraag anderen naar hun ervaringen en geef het een kans.

Ontwikkelaars houden onze wensen heel goed in de gaten. Wat missen we nog, waar is behoefte aan, wat kan beter? Het zou me niet verbazen als we straks niet alleen veilige, maar ook fraaiere diensten hebben dan we tot nu toe gewend zijn.

En dat begint met jouw eerstvolgende digitale flirt. Laat je weten waar jouw oog op valt?